अमरावती/जिल्हा प्रतिनिधी
काही लढाया अशा असतात, ज्या रणांगणावर लढल्या जात नाहीत. त्या लढाया रुग्णालयाच्या खोलीत, औषधांच्या वासात, तपासणीच्या अहवालात आणि कुटुंबीयांच्या डोळ्यांतील काळजीत लढल्या जातात. कर्करोग हा असाच एक आजार आहे, जो केवळ शरीरावर आघात करत नाही, तर संपूर्ण कुटुंबाच्या मानसिक आणि भावनिक विश्वाला हादरवून टाकतो.
७ नोव्हेंबर हा दिवस भारतात राष्ट्रीय कर्करोग जनजागृती दिन म्हणून पाळला जातो. या दिवसाचे महत्त्व केवळ आजाराची आठवण करून देणे एवढेच नाही, तर कर्करोगाविषयी असलेली भीती, गैरसमज आणि अज्ञान दूर करणे हाही त्यामागचा महत्त्वाचा उद्देश आहे.या दिवसाचा संबंध जगप्रसिद्ध शास्त्रज्ञ मॅरी क्युरी यांच्या जन्मदिवसाशी आहे. ७ नोव्हेंबर १८६७ रोजी जन्मलेल्या मॅरी क्युरी यांनी रेडियम आणि पोलोनियम या मूलद्रव्यांच्या शोधात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. विज्ञानाच्या क्षेत्रात दोन वेगवेगळ्या विषयांत नोबेल पुरस्कार मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या व्यक्ती ठरल्या. त्यांच्या संशोधनाचा पुढे वैद्यकीय क्षेत्रातील, विशेषतः कर्करोगाच्या उपचारांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या किरणोत्सर्ग तंत्रज्ञानाच्या विकासावर महत्त्वपूर्ण प्रभाव पडला.आज कर्करोगाचे नाव ऐकताच अनेकांच्या मनात भीती निर्माण होते. रुग्णाला निदान झाल्यानंतर त्याच्यापेक्षा त्याच्या कुटुंबीयांच्या चेहऱ्यावर अधिक चिंता दिसते. पुढे काय होणार? उपचार कसे होणार? आर्थिक परिस्थिती कशी सांभाळायची? अशा अनेक प्रश्नांनी संपूर्ण कुटुंब अस्वस्थ होते.
मात्र कर्करोग म्हणजे आयुष्याचा शेवट नाही, ही जाणीव समाजात निर्माण होणे आवश्यक आहे. अनेक प्रकारच्या कर्करोगांमध्ये वेळीच निदान आणि योग्य उपचार मिळाल्यास रुग्णाला बरे होण्याची किंवा दीर्घकाळ चांगले आयुष्य जगण्याची संधी मिळू शकते. म्हणूनच शरीरात दिसणारी असामान्य लक्षणे दुर्लक्षित न करणे, आवश्यक वैद्यकीय तपासण्या करून घेणे आणि तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.तंबाखू आणि तंबाखूजन्य पदार्थांपासून दूर राहणे, संतुलित आहार घेणे, नियमित व्यायाम करणे आणि आरोग्याची काळजी घेणे या गोष्टी कर्करोगाचा धोका कमी करण्यास मदत करू शकतात.पण या आजारातील आणखी एक महत्त्वाची बाजू म्हणजे समाजाची मानसिकता. कर्करोग झालेल्या व्यक्तीकडे सहानुभूतीने पाहण्याऐवजी काही वेळा तिच्यापासून अंतर ठेवले जाते. अशा रुग्णाला दयेची नव्हे, तर प्रेमाची, आत्मविश्वासाची आणि आधाराची गरज असते. त्याला सतत आजाराची आठवण करून देण्यापेक्षा त्याच्या जगण्याच्या इच्छेला बळ देणे अधिक महत्त्वाचे आहे.कर्करोगाशी लढणारा प्रत्येक रुग्ण आपल्याला जगण्याचा एक नवा अर्थ शिकवतो. वेदना सहन करतानाही चेहऱ्यावर हास्य ठेवणारे रुग्ण, स्वतःच्या त्रासापेक्षा कुटुंबाची काळजी करणारे आई-वडील आणि रुग्णाच्या उपचारासाठी सर्वस्व पणाला लावणारे नातेवाईक यांच्याकडून जगण्याची खरी जिद्द शिकायला मिळते.७ नोव्हेंबर हा दिवस केवळ दिनदर्शिकेतील एक विशेष दिवस म्हणून साजरा न करता, आरोग्याबाबत जागरूक होण्याचा संकल्प करण्याचा दिवस ठरावा. एखाद्या व्यक्तीला तपासणीसाठी प्रोत्साहित करणे, कर्करोगाविषयी योग्य माहिती पोहोचवणे किंवा एखाद्या रुग्णाच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहणे, हीसुद्धा या दिवसाची खरी सार्थकता आहे.
कारण आयुष्य किती वर्षांचे आहे यापेक्षा ते किती आशेने जगले जाते, हे अधिक महत्त्वाचे असते.
कर्करोगाशी लढणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला एकच संदेश द्यावासा वाटतो – आजार तुमच्या शरीरात असू शकतो; पण तुमची स्वप्ने, तुमची जिद्द आणि जगण्याची उमेद आजारापेक्षा मोठी असू द्या!आज जागरूकतेचा एक छोटासा दिवा लावूया, कारण वेळीच मिळालेली माहिती आणि योग्य उपचार एखाद्याचे आयुष्य वाचवू शकतात.
—स्मिता ठाकरे,अमरावती
संदर्भ:- भारत सरकारच्या प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरोची राष्ट्रीय कर्करोग जनजागृती दिनावरील माहिती.
