नांदगाव खंडेश्वर/उत्तम ब्राम्हणवाडे
बेमोसमी पावसाने आधी खरीप हंगामाला झळ पोहोचवली, आणि आता वाफसा नसल्यानं रब्बी पिकांची पेरणी रखडून मंदगतीने सुरू आहे. त्यामुळे उशिरा पेरणीस योग्य अशी बियाणे वापरली जात आहेत. आतापर्यंत नांदगाव खंडेश्वर तालुक्यात रब्बी पेरणी सरासरी क्षेत्राच्या केवळ १६.२३ टक्क्यांवर झाली आहे. त्यात हरभऱ्याचे क्षेत्र सर्वाधिक असून त्या खालोखाल गव्हाचे पेरणी झालेले क्षेत्र आहे.यंदाच्या रब्बी हंगामात तालुक्यातील सर्वसाधारण सरासरी क्षेत्र कृषी विभागाच्या नियोजनानुसार २२ हजार ९२२ हेक्टर आहे. त्यापैकी आजपर्यंत ३ हजार ७२० हेक्टरवर विविध रब्बी पिकांची पेरणी झाली आहे. ऑक्टोबर अखेरपर्यंतचे ढगाळ हवामान आणि बेमोसमी पावसाच्या सातत्यामुळे पेरणीत खोडा निर्माण झाला होता आणि वापसा आलेला नव्हता. अशा वातावरणात रबी पिके पेरल्यास कोवळ्या पिकांवर बुरशीजन्य रोग होण्याची शक्यता असल्याने पेरणी काही दिवसांसाठी थांबवण्यात आली होती. मात्र, गेल्या आठवड्यात पाऊस थांबून, थंडी वाढल्याने पेरणीला आता गती मिळू लागली आहे. कडधान्यांमध्ये हरभरा पिकाचे सरासरी क्षेत्र १७ हजार ३३१ हेक्टर असून, आतापर्यंत ३ हजार २०० हेक्टरवर हरभऱ्याची पेरणी पूर्ण झाली आहे. सध्या केवळ ज्वारीचे सरासरी क्षेत्र ७३ हेक्टर असून, रबी म।पेरणीस झालेल्या विलंबामुळे शेतकऱ्यांचा कल उशिरापर्यंत पेरणी करता येणाऱ्या गव्हाकडे झुकलेला दिसतो. गव्हाचे सरासरी क्षेत्र इतर पिकांच्या तुलनेत कमी असून, ते ५ हजार ५०० हेक्टर आहे. त्यापैकी ५२० हेक्टरवर गव्हाची पेरणी पूर्ण झाली आहे (९.४५टक्के).गळीत धान्यांमध्ये करडई, मोहरी, तीळ, सूर्यफूल व जवस या पिकांची आतापर्यंत पेरणी तालुक्यातील कोणत्याही शेतकऱ्यांनी केलेली नाही.

महिन्याभरात पेरणीचे क्षेत्रात वाढ होणार
नांदगाव खंडेश्वर तालुक्यातील रब्बी हंगामातील पिकांमध्ये सर्वाधिक क्षेत्र हरभऱ्याचे असून, त्यापाठोपाठ गहू , मका, आणि ज्वारी या पिकांचे क्षेत्र आहे. गव्हाची पेरणी साधारण डिसेंबर अखेरपर्यंत चालते. यंदा गहू, मका, ज्वारी आणि हरभरा या पिकांची पेरणी सुरू असून, पुढील महिनाभरात त्याचे क्षेत्र मोठ्या प्रमाणात वाढेल, असा अंदाज कृषी विभागाने व्यक्त केला आहे.
